Bemiddeling; waarom, wanneer en hoe?ADR Logo

In vandag se tye van hoë regskoste en oorvol howe, sit ons met dikwels met ‘n geskil wat dringend besleg moet word maar die partye sit met hul hande in die hare aangesien die koste en gebrek aan spoed van ‘n hofgeding die probleem vererger.

“Hoeveel gaan dit my kos om ‘n siviele saak te maak of te verdedig?”

“Wanneer gaan my saak eendag op die hofrol kom?”

Kom ons dwing onsself om te kyk na “Alternatiewe Dispuut Resolusie” (ADR). Van nader beskou kan ek kortliks die “WAAROM” en “WANNEER” vraag as volg beantwoord:

  • Bekostigbare uitkoms
  • Vinnige beslegting van geskille
  • Vertroulike onderhandeling
  • Behoud van goeie sakeverhouding tussen die partye

Die howe het hierdie proses van Alternatiewe Dispuut Resolusie raakgesien en dit vervat in in omvattende stel reëls gepubliseer in die Staatskoerant kragtens die Landdroshowe Wet 107 van 1985.

Die beginsel van Alternatiewe Dispuut Resolusie kan in die volgende stappe verdeel word:

  • Onderhandeling – Negotiation
  • Bemiddeling – Mediation
  • Arbitrasie – Arbitration
  • Litigasie (Hof) – Litigation (Court)

Wanneer ons praat van bemiddeling, bedoel ons dat twee of meer partye ooreenkom om deur middel van ‘n onafhanklike bemiddelaar, self, tot ‘n ooreenkoms kom. Die bemiddelaar kan help om die ooreenkoms op te stel en dié ooreenkoms het dieselfde regskrag as ‘n regsgeldige kontrak. Deur die nuwe reëls kan hierdie ooreenkoms ook as ‘n hofbevel uitgereik word.

Hier volg ‘n voorbeeld waar bemiddeling (in plaas van ‘n hofgeding) goed sal werk:

Die NEPTUNE BULL is ‘n gewilde en bedrywige restaurant aan die Weskus. Hulle spesialiseer in “Bloubul Steaks” en “Supreme Seafood Platters”. Hulle steaks is van prima gehalte en die seekosdord bied ‘n wye veskeidenheid seekos wat prawns, kreef, calamari en mossels insluit. Omdat hulle hul kwaliteit konstant en van ‘n hoë gehalte wil handhaaf, gebruik hulle net een verskaffer vir die steaks en seekos nl.SeaCow.

Alles het vir jare goed verloop totdat kliente begin kla het dat die prawns “oud en meelagtig” proe. Die klagtes is ondersoek en daar is gevind dat die prawns, alhoewel nie af nie, tog van ‘n lae gehalte was. Die kliente moes vergoed word vir hul slegte ondervinding deur aan hulle ‘n gratis bottel wyn te gee. Die restaurantbestuurder het die verskaffer gebel en hulle sou ondersoek instel. Die volgende bestelling seekos en steaks is die volgende Dinsdag afgelewer. Die restautantbestuurder het vir die hele besending betaal maar die bestelde prawns (R5600) se bedrag teruggehou.

Toe hulle op Donderdag hulle naweekbestelling insit by SeaCow, is hulle in kennis gestel dat daar geen seekos of steaks afgelewer sou word voordat die R5600 nie betaal is nie

Die restaurant se dilemma was dat hulle ‘n goeie verhouding met die verskaffer oor die jare opgebou het maar nie kans gesien het om vir R5600 se “suspect” prawns wou betaal nie.

Die saak was dringend en altwee partye het besef en ingesien dat hierdie ‘n saak vir bemiddeling was. Hulle het ‘n afspraak by Civil ADR (Pty)Ltd op Velddrif gemaak en skriftelik toegestem tot bemiddeling asook ooreengekom dat hulle die koste van die bemiddeling sou deel.

Die bemiddeling het min of meer só verloop:

Neptune Bull word verteenwoordig deur sy baie senuagtige bestuurder, Mnr Kosie Kok, met skriftelike magtiging van die eienaars van die restaurant.

SeaCow word verteenwoordig deur die eienaar, Mnr Dik Daan.

Die onafhanklike bemiddelaar is ‘n lid van die South African Association of Mediators (SAAM)

Die bemiddelaar stel homself voor en verduidelik die proses aan die partye. Dik Daan skop af deur te sê dat dit baie eenvoudig is:”Betaal die prawns (R5600 uit ‘n bestelling van R70 000 vir die week) of die ander items word nie afgelewer nie.

Kosie Kok sê dat hy die batchnommers op die “nuwe” prawns nagegaan het en gesien dat dit dieselfde batchnommers as die “probleem-prawns” gehad het. Hy kon nie die kans waag om dit aan sy kliente te bedien nie aangesien hulle reeds geld verloor met die “verniet wyn” wat hy moes weggee aan ontevrede kliente.

Die bemiddelaar vra vir Dik Daan of Neptune Bull ‘n goeie klient is. Hy bevestig en sê verder dat Neptune Bull sy grootste klient aan die Weskus is en da thy die eienaars al 15 jaar lank ken. Hy kan egter nie voorraad aflewer indien daar nog uitstaande gelde is nie.

Kosie Kok sê dat hy baie tevrede is met al SeaCow se steaks en ander seekosprodukte maar dat hy nie kan bekostig om aan sy kliente “sub-standaard” prawns op die Supreme Seafood Platter te sit nie.

Albei is dit egter eens dat hulle in die toekoms steeds wil besigheid doen. Hulle gesels oor hul verskillende bedryfsprobleme en die bemiddelaar help hulle om ‘n ooreenkoms te bereik met die volgende voorwaardes:

  1. SeaCow sal al die prawns vervang met prawns van ‘n ander Batchnommer
  2. Neptune Bull sal die R5600 betaal vir die vervangde prawns
  3. In die toekoms sal Neptune Bull steekproewe doen by aflewering om seker te maak dat die prawns dieselfde Batchnommers het
  4. SeaCow sal seker maak dat voorraad wat afgelewer word se Batchnommers nie “gesplit”is nie
  5. Neptune Bull sal 1% ekstra betaal vir prawns om te verseker dit kom van die beste Batch beskikbaar
  6. Die partye kom ooreen om die bemiddelingskoste van R1200 te deel en elkeen skryf ‘n tjek van R600 uit ten gunste van Civil ADR (Pty)Ltd

Mnr Kosie Kok en Mnr Dik Daan bedank die bemiddelaar vir sy kalme optrede en dat die 2 besighede nou weer op ‘n gesonde voet kan sake doen.

 

Alle geskille is natuurlik nie so eenvoudig nie maar ek kan met vertroue sê dat 90% van bemiddelings wat ek hanteer, uitloop op ‘n skikking/ooreenkoms tussen die partye.

Leon Terblanche

CivilADR@outlook.com

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s